Oude man met een gouden ketting, Rembrandt van Rijn (1631)
Deze evocatieve karakterstudie is een vroeg voorbeeld van een type onderwerp dat de grote Nederlandse meester Rembrandt van Rijn gedurende zijn lange carrière bezighield. Hoewel zijn grote oeuvre landschappen, genrestukken en enkele stillevens omvatte, richtte hij zich op bijbelse en historische schilderijen en portretten. In het verlengde hiervan bestudeerde de kunstenaar het effect van één enkele figuur, dramatisch gemaakt door het gebruik van kostuum en rijke, subtiele belichting. Rembrandt verzamelde kostuums om zijn modellen om te vormen tot personages. De gouden ketting en de stalen gorget suggereren hier een geëerde militaire carrière, terwijl de pruimed baret een eerdere tijd oproept. De brede zwarte massa van de romp van de oude man tegen een neutrale achtergrond is een krachtige folie voor deze trappings. Het gezicht is dat van een echt persoon, verweerd en waakzaam, gloeiend van trots en menselijkheid. De onbekende sitter, ooit gedacht als de vader van de kunstenaar, was een favoriet model, dat in veel van de vroege werken van de kunstenaar voorkwam. De zelfverzekerde uitvoering suggereert dat de jonge Rembrandt dit beeld rond 1631 voltooide, toen hij zijn geboortestad Leiden verliet om een carrière in de metropool Amsterdam na te streven; misschien wilde hij dit werk gebruiken om zijn vaardigheid te tonen in een genre dat historieschilderkunst en portretkunst combineerde.
