Vanitas Stilleven, Adriaen van Nieulandt, Adriaen van Nieulandt
"Equid Sunt Aliud, quam Breve Gaudium? Of in de vertaling: "Wat zijn deze, behalve een korte vreugde?". De toeschouwer van dit stilleven wordt gevraagd om over deze filosofische vraag na te denken. Alle objecten in dit schilderij verwijzen naar de vergankelijkheid van de aardse dingen. De schedel en het dijbeen ernaast betekenen de dood. De vlieg op het voorhoofd staat voor de volharding waarmee de dood ons achtervolgt. De boeken verwijzen naar de ontoereikendheid van de menselijke kennis. Bloemen staan symbool voor de kortstondigheid van het leven, omdat ze zo kort bloeien. De waardevolle exotische schelp, de parels en de munten herinneren eraan dat de aardse rijkdommen ijdel zijn in het gezicht van de dood.
Maar er is een lichtstraal in de duisternis, zoals het Franse spreekwoord op het papier dat uit het boek naar voren komt ons vertelt - 'mourir pour vivre', sterven om te leven, een verwijzing naar het leven na de dood, het enige leven dat de moeite waard is. De vlinder is ook een zinspeling op dit hoopvolle vooruitzicht: de vlinder leefde als een rups, om een vlinder te worden. Zo zal de menselijke geest, wanneer hij dit aardse leven verlaat, verlossing vinden.
