Spooky rendiermos

Op een koude winterochtend in het stuifzand. Het ijs zit nog op de vegetatie. Enkele zonnestralen van de lage zon dringen door de boomkruinen door tot het stuifzand. Ik verschuif mijn camera zo, dat een struikje rendiermos in de lichtvlek komt. Het geeft een spookachtig uiterlijk. Een paddenstoeltje op de voorgrond zit vol ijskristallen en geeft het een winters beeld.

Het Open rendiermos Cladonia portentosa) is een kenmerkende korstmossoort voor heiden en stuifzanden. Het is een struikvormige soort die dichte matten kan vormen op open plekken. Het korstmos is sterk vertakt en in de oksels van de zijtakken zitten vaak openingen. Vandaar de naam open rendiermos.

Stuifzanden en heiden zijn unieke leefgebieden die in Nederland op de zandgronden voorkomen en elders zeldzaam zijn. De korstmosvegetaties die op stuifzanden voorkomen zijn daarom ook bijzonder en van internationale betekenis.

Het beeld is gemaakt met de techniek van focusstacking. Hierbij zijn meerdere foto's met een klein verschil in scherpstelpunt bijeengevoegd tot een nieuwe foto, met grote scherptediepte.

Korstmossen zijn een samenlevingsvorm van een schimmel met een alg. De schimmel zorgt voor stevigheid en bescherming, de alg voor suikers die hij maakt met behulp van zonlicht (fotosynthese). Door deze samenwerking zijn korstmossen in staat op extreme standplaatsen te overleven, zoals stuifzanden.

Deze opname is een van de korstmossfoto's uit het boek Miniatuurwereld van Harold Timans, Henk-Jan van der Kolk en Ron Poot. Uitgave van Noordboek, 2026. Dit lezenswaardige koffietafelboek met veel foto's brengt de voor velen onbekende wereld van korstmossen tot leven.