Slot Purmersteijn - Jan van Kessel uit de oude meesters collectie

Slot Purmersteijn - Jan van Kessel
1664
Het slot werd gebouwd tussen 1410 en 1413 door Willem Eggert, de heer van Purmerend, Purmerland en Ilpendam. Op de gravure van Frederik de Wit is slot Purmersteijn in detail weergegeven. Het slot werd als een vierkant opgetrokken met torens op de hoeken, volgens een bouwtype dat rond 1275 door de hoge adel was geïntroduceerd. De met twee achthoekige torens versterkte ingang was gericht op het zuiden. Het hoofdgebouw was aan de westzijde gesitueerd. Op de binnenplaats is een moestuin ingetekend. Eggert hechtte minder aan het militaire belang van zijn slot. Hij zag ervan af de muren vier meter dik te maken om kanonschoten te kunnen weerstaan en koos ervoor om de muren van het slot slechts een meter dik te maken.
De enige beschrijving van het interieur van het slot is van de 19e-eeuwse schrijver B.A. Plemper van Balen. Hij omschreef in 1843 een vierkant bouwwerk, door muren omgeven, met op de vier hoeken hoge torens. De ingang werd door de twee achtkantige torens geflankeerd. Rond het slot liep een tien meter brede gracht, waarover een toegangsbrug gebouwd werd. Een grote poort leidde naar de binnenplaats, die met klinkers bestraat was. Hier werden vonnissen uitgesproken en terechtstellingen voltrokken. Links op het plein gaf een trap toegang tot het slot.

Purmersteijn had maar weinig woonvertrekken. De grootste zaal, vanwege de vloer ook wel de marmeren zaal genoemd, werd als ontvangstruimte gebruikt. De wanden waren wit gepleisterd