Henri Leys - Wandeling buiten de muren, 1854

van Atelier Liesjes

Buiten de Antwerpse stadsmuren is het bijna avond. Lange rijen geknotte bomen strekken zich uit over een zandige vlakte; hun kale takken tekenen zich af tegen een hemel die van onderen nog goudgeel is en van boven al donker. Verspreid over het terrein wandelen groepen mensen in zestiende-eeuwse kleding: een dame in een licht gewaad met een zwart lijfje en een witte muts, een heer in een bruine mantel met een rode hoed die haar iets wil zeggen, een gezelschap dat op de grond zit uit te rusten, kinderen die tussen de bomen spelen, een soldaat met een spies. Achter hen loopt de stadsmuur met zijn ronde torens; daarboven doemen de daken, kerktorens en spitsen van Antwerpen op.
Leys schildert geen anekdote, maar een stemming. De bomen werken als coulissen, de figuren als acteurs op een toneel, en de stad in de verte als decor. Het is een landschap dat tegelijk een geschiedenisstuk is: een verzonnen, geïdealiseerd verleden waarin de stad zich koestert in haar eigen roem. Die combinatie van precieze, wat droge factuur en theatrale opbouw is typisch voor zijn historisme.
De kleuren zijn donker en warm: bruin, olijfgroen, grijs, met een enkele gloed van goud en een sprankje rood. Het licht komt vanachter de horizon en zet de randen van de wolken in brand. De stijl is romantisch en historicerend, verwant aan de Vlaamse landschapsschilderkunst van de negentiende eeuw. Het thema is de schemering, het einde van de dag en de vergankelijkheid van alle pracht; het gevoel dat het werk oproept is melancholie en rust.
Hendrik (Henri) Leys (Antwerpen 1815 - 1869) was een Belgisch historieschilder, graficus en chroniqueur van het Vlaamse verleden. Hij werd beroemd met zijn taferelen uit de zestiende en zeventiende eeuw en beïnvloedde generaties Antwerpse schilders.
Een sfeervol avondlandschap met een vleugje geschiedenis: ideaal voor een warm, stemmig interieur.