Jacob Jordaens - De Antwerpse gasthuisnonnen

van Atelier Liesjes

In een schemerig vertrek met donkerrode draperieën dringt een menigte mensen samen rond een grote koperen ketel. Rechts van het midden houdt een non in een zwart habijt en een strak wit hoofddoekje een lange houten pollepel boven de ketel, naast haar kijken andere zusters met witte kapjes toe. Achter hen, hoog in het beeld, staat een man in een zwart gewaad met een witte bef, zijn hand opgeheven alsof hij spreekt. Links boven verschijnt een deftig paar: een vrouw in een donker japon met een parelsnoer en een man met lang haar en een platte kraag. Op de voorgrond liggen zieken en armen: een bleke vrouw in een rode doek, een moeder met een naakt kind, een oude man op de grond, een jongen met een mand.
Jordaens brengt de barokke stijl van Rubens naar een tafereel van christelijke naastenliefde: gasthuisnonnen die brood, pap en zorg verdelen onder de armen van de stad. Alles is beweging en lichaam, handen die zich uitstrekken, gezichten die opkijken, kinderen die tussen de rokken kruipen. De kleuren zijn warm en vlezig, met oker, karmijnrood, ivoorkleurig linnen, donkerbruin en zwart, en het glanzende koper als lichtpunt in de schemering. Het licht valt van links en modelleert de gezichten; de compositie is een werveling rond de ketel.
Jacob Jordaens (Antwerpen 1593 - Antwerpen 1678) was na Rubens en Van Dyck de belangrijkste Antwerpse schilder van zijn tijd. Hij leerde het vak bij Adam van Noort, trouwde met diens dochter en bleef, anders dan zijn grote voorbeelden, zijn hele leven in Antwerpen werken. Zijn werk is in vrijwel alle grote Europese musea vertegenwoordigd, en zijn kleurrijke, uitbundige gezelschappen zijn beroemd. Dit drukke, warme groepsportret van zorgzame zusters is een bijzonder werk voor een klassiek interieur met historie.