Jacob Jordaens, Triomf van Frederik Hendrik, 1651

van Atelier Liesjes

Onder een hoge, donkere zuilenhal trekt een triomftocht voorbij. Rechts zit Frederik Hendrik in een rode mantel op een vergulde wagen, een veldheersstaf in de hand; witte paarden worden voor de wagen geleid. Rondom hem dringen figuren samen: een vrouw in een witte jurk met een krans, een baardige man met een drietand, soldaten met helmen en speren en een ruiter op een donker paard. Links staat op een sokkel een verguld standbeeld van een geharnaste man. In de wolken zweven engelen met bazuinen en kransen, en boven de vorst houdt een van hen een lauwerkrans gereed. Onderaan leunen twee leeuwen tegen de voorgrond. Aan de linkerrand heft een vrouw in een zilverwit gewaad een tak omhoog, naast een kleine putto.
Het is een allegorische triomftocht, geschilderd als eerbetoon aan de overleden stadhouder. Jordaens mengt historische figuren met personificaties van deugden en overwinning, zoals in de klassieke triomfgebruiken. De vorst blijft kalm te midden van de drukte; het gewoel zit in de figuren en de dieren om hem heen. De kleuren zijn warm en weelderig, karmijnrood, oud goud, blauwgroen en ivoorkleurige huid, tegen een grauwgroene architectuur. De losse, snelle toets verraadt de hand van een schilder die dit soort grote decors vaker aanpakte. De architectuur blijft donker en werkt als een toneeldoek achter de figuren.
Jacob Jordaens (Antwerpen 1593 - Antwerpen 1678) was de aangewezen meester voor zulke monumentale eerbewijzen; hij schilderde triomfen, godenfeesten en vorstelijke reeksen voor opdrachtgevers in de hele Nederlanden. Hij leerde het vak bij Adam van Noort en werkte jarenlang zij aan zij met Rubens. Dit doek toont zijn vermogen om tientallen figuren in één beweging te ordenen. Een vorstelijk, meeslepend werk voor een grote zaal.