Jan Baptist Monteyne, Vastenavond

van Atelier Liesjes

In een schemerig vertrek met een hoge zoldering, waar boven het tafereel een rood doek is gespannen, zit een gezelschap bijeen. Links op de voorgrond zit een vrouw met een wit mutsje en een geel schort op de vloer, een kind aan de borst; naast haar staat een houten bak met daarin een slapend kind. Aan de tafel zitten een man in een oranje-rode kap en een vrouw met een witte kraag die een glas ophoudt; in het midden giet een man in het zwart uit een kruik. Rechts staan een man met een breedgerande hoed en een stok naast een vrouw in een rood-groen gestreepte rok; een hond springt tegen hem op. Op de tegelvloer liggen een omgevallen glazen kruik en een bord.
Het is een genrestuk in de traditie van de Vlaamse zeventiende-eeuwse interieurschildering. De kleuren zijn warm en diep: bruin, oker, rood, groen en goud, met het licht dat van links binnenvalt en de figuren losmaakt uit de duisternis. Vastenavond, de avond voor Aswoensdag, is het moment van overdadig eten en drinken voordat de vasten begint. De schilder toont dat feest zonder moraliserende spot: hij let op de kinderen, de hond, het huisraad en de blikken van de omstanders. Zo wordt een kroegtafereel een kleine komedie van houdingen en gebaren.
Over Jan Baptist Monteyne is weinig overgeleverd; zijn werk wordt gerekend tot de Vlaamse genreschildering van de zeventiende eeuw, waarin het huiselijke tafereel, het feest en het kroegleven centraal staan. Dit doek toont zijn vaardigheid in het schilderen van stof, gezichten en een overtuigende lichtval in een donker interieur. De figuren zijn met losse toetsen neergezet, de gezichten met meer zorg. Een levendig, warm werk voor een eetkamer of een klassiek interieur.