Jan Brueghel de Oude, Landschap met rivierdal

van Atelier Liesjes

Vanuit een hoog standpunt ligt een wijde vallei voor de beschouwer. Een rivier kronkelt van links naar rechts door het groene land en verwijdt zich aan de rechterkant tot een breed water, waarop schepen varen. Langs de oevers liggen akkers en weilanden, hier en daar onderbroken door een bosje. In de diepte ligt een stad met spitse torens en daken; dichterbij, tussen bomen en hagen, een dorp met een kerkje, huizen met rode daken, een molen en een stenen brug waarover ruiters trekken. Rechts rijst een rotsige bergwand op, links een beboste helling. Op de voorgrond rusten boerenvrouwen met manden; een man leidt een beladen ezel langs hen, een hond dribbelt mee. Boven de vallei hangt een donkere, bijna zwarte wolk, met linksboven een felgeel gat waar de zon doorbreekt.
Brueghel bouwt de verte op in lagen: donkere bomen op de voorgrond, het dorp in het midden, de stad en de bergen in een nevelig verschiet. Het palet is rijk en natuurlijk: olijfgroen, umber, oker, roestbruin, leigrijs en warm geel. De lucht is even belangrijk als het land: het contrast tussen de zware wolk en het doorbrekende licht geeft de voorstelling spanning. Het is een wereldlandschap in de Vlaamse traditie, waarin het landschap als het ware van bovenaf wordt overzien en elk detail een plaats krijgt. De stad in de verte is met fijne, lichte streken geschilderd, bijna als een droombeeld.
Jan Brueghel de Oude (Brussel 1568 - Antwerpen 1625) was een Vlaamse barokschilder, zoon van Pieter Bruegel de Oude en een goede vriend en medewerker van Rubens. Hij was hofschilder van Albrecht en Isabella en werd beroemd om zijn bloemstukken en paradijslandschappen. Zijn fijn geschilderde vergezichten met een hoge horizon behoren tot het beste van de Vlaamse landschapskunst. Een ruim, rijk werk voor een klassiek interieur.