Jan Steen, Simson beledigd door de Philistijnen

van Atelier Liesjes

Onder een zwaar oranjerood baldakijn dat als een gordijn over de bovenhoeken van de zaal hangt, speelt zich een rumoerig tafereel af. Links zit een vrouw in een glanzende lichtblauwe satijnen japon op een verhoogde bank, haar hals en schouders bloot, de arm gestrekt. Aan een tafel naast haar dobbelen mannen in donkere kleding; een oude vrouw met een wit kapje buigt zich over het blad. Rechts op de stenen vloer knielt een man in een geelbruine tuniek, zijn polsen met touwen omwonden. Een kleine jongen in blauw trekt aan het touw en een soldaat met een hellebaard houdt hem in bedwang. Achter hen dringt een menigte soldaten met speren samen, en op de trap blaast een trompetter in een rood-gele jas op zijn instrument. Op de voorgrond liggen een omgevallen koperen kan, een hoed, een blauwe mantel en een knots; een klein zwart hondje loopt tussen de voeten door. De kleuren zijn warm en diep: oker en gebrand umber in de architectuur, ivoorwit in de kragen, karmijnrood in de doek en het koele blauw van de japon als tegenwicht. Het licht valt van linksboven in en legt glans op zijde en koper, terwijl de schaduwen onder de bogen bijna zwart wegvallen. De opbouw is die van de zeventiende-eeuwse historieschilderkunst: een bijbels verhaal over verraad en vernedering, uitgebeeld als een uitbundig gezelschap waarin niemand medelijden toont. De barokke compositie met haar diagonale beweging en drukke figurengroepen maakt van de bespotting een bijna feestelijke scène, het mengsel van ernst en uitbundigheid dat Jan Steen eigen is. Jan Havicksz. Steen (Leiden 1626 - Leiden 1679) was een van de meest verhalende schilders van de Hollandse zeventiende eeuw. Naast genrestukken en herbergtaferelen schilderde hij bijbelse en mythologische voorstellingen, vaak met dezelfde levendigheid.