Joachim Beuckelaer, Groentemarkt, 1567

van Atelier Liesjes

Achter een houten kraam turen drie mensen de beschouwer tegemoet. In het midden zit een jonge vrouw in een wit hemd met een rood-roze keurs en een grijze rok; in haar handen houdt ze een klein gevlochten mandje met witte uitjes. Naast haar zit een oude vrouw met een gele strooien hoed over een kap, de handen gevouwen; rechts van hen staat een man met een rode hoed en een stok over de schouder. Links, op de rug gezien, buigt een jongen in een roodbruin wambuis zich over een dode vogel. De kraam is een overvloed op zichzelf: witte en rode kolen, artisjokken, bloemkolen, komkommers, trossen groene en paarse druiven, appels, peren, pruimen, bossen asperges en manden vol kersen. Achter de kraam ligt een dorp met een kerktoren en een put, waar een paard voor een kar staat. Beuckelaer schildert de markt als een stapeling: de groenten en vruchten zijn tot aan de rand van het doek opgetast, met een bijna tastbare aandacht voor glans, blad en vel. De kleuren zijn rijk maar ingetogen, saliegroen, karmijnrood, okergeel en ivoorwit, en het licht komt van links, zodat elke appel een klein hoogtepunt krijgt. De gezichten blijven vlak, de blikken dwalen weg; dat maakt het geheel minder een portret dan een beeld van overvloed. In de zestiende eeuw las men zulke marktstukken vaak met een moraal: de rijkdom van de schepping, maar ook de vraatzucht en de vergankelijkheid van al dat lekkers. Joachim Beuckelaer (Antwerpen ca. 1533 - ca. 1575) was de neef en leerling van Pieter Aertsen, bij wie hij het markt- en keukenstuk leerde. In 1560 werd hij meester in het Antwerpse Sint-Lucasgilde en hij bleef zijn hele loopbaan in de stad werken.