Zonsondergang Katwijk aan Zee van Pictures by Van Haestregt

Katwijk aan Zee
Geschiedenis
Romeinse tijd
In de Romeinse tijd vormde hier na de verovering van de provincie Germania Inferior de rivier de Rijn de noordelijke grens van het Romeinse Rijk. De Romeinse geschiedschrijver Tacitus beschreef ook dit gebied en op diverse plaatsen in de huidige Nederlandse provincie Zuid-Holland zijn overblijfselen van Romeinse oorsprong gevonden. De Romeinen bouwden hier een castellum, waarvan de overblijfselen uiteindelijk door de Noordzee zouden worden verzwolgen en dat lange tijd bekend stond met de Nederlandse naam Brittenburg. De keizer Caligula zou hier zijn exercitie die bekend werd als de "slag met de schelpen" hebben opgevoerd, voor zijn invasieplannen om Brittannia te veroveren, zoals beschreven door de Romeinse geschiedschrijvers Suetonius en Dio Cassius. De teksten spreken echter vooral van “de Gallische kust”, waardoor dan ook andere plaatsen zoals Boulogne-sur-Mer mogelijk kunnen zijn geweest, waar Het Kanaal het smalst is.
Middeleeuwen
Rond 1230 was het plaatsje niet meer dan een kern van een aantal hutten. Na 1300 begon de plaats te groeien en werd ze al snel bekend om de visserij, maar ook om de binnenvaart. In 1388 werd de vismarkt van Katwijk aan den Rijn verplaatst naar Katwijk aan Zee. De twee plaatsen vielen toen al onder hetzelfde bestuur, Katwijk, maar toen was dat een heerlijkheid. Het zeedorp blijft groeien en in 1461 wordt het een zelfstandige parochie.[7] Kort daarna wordt de Andreaskerk, plaatselijk ook wel bekend als de Oude Kerk, gebouwd. Lang was er een slechte verbinding tussen Katwijk aan Zee en het verder gelegen Katwijk aan den Rijn. Vanwege de bevolkingsgroei wordt er wel meer landinwaarts gebouwd.

Later zorgden het kerkelijke leven, het voetbal en de familie(bedrijven) voor een groot netwerk aan sociale contacten binnen eigen kring, waardoor men graag in deze gesloten gemeenschap bleef wonen. Het tekent het eigen karakter en de sterke verbondenheid binnen het oude dorp. Hierdoor ontstond een beperkte genenpool waaruit inwoners hun partner kozen. De Katwijkse ziekte (HCHWA-D) is een redelijk bekend fenomeen in de dorpskern: de ziekte wordt veroorzaakt door een gen van een gezamenlijke voorouder die tien tot twaalf generaties geleden leefde.