Zonsondergang bij de pier van IJmuiden van Jeroen de Jongh Fotografie

IJmuiden is een havenstad in de gemeente Velsen, in de Nederlandse provincie Noord-Holland. Het Noordzeekanaal is daar via de sluizen met de Noordzee verbonden. In de havenmond ligt het Forteiland, onderdeel van de Stelling van Amsterdam.

IJmuiden heeft vier havens: de Vissershaven (lettercode van de schepen IJM) met een visafslag, de Haringhaven, de IJmondhaven en Seaport Marina IJmuiden (een haven voor de recreatievaart). IJmuiden is naar overslag gemeten een van de grootste zeehavens van Nederland. Alleen de havens van Rotterdam en Amsterdam zijn groter. IJmuiden is tevens de grootste vissershaven van Nederland. Vanuit de vissershaven van IJmuiden vaart ook een veerboot op Newcastle.

De pieren van IJmuiden zijn een bijzondere bezienswaardigheid. Er zijn twee pieren, waardoor schepen veilig de haven van IJmuiden binnen te varen. Ze bieden bescherming tegen de zijwaarts rollende golven. De oorspronkelijke pieren werden tegelijk met de sluizen van IJmuiden aangelegd. In de jaren zestig van de 20e eeuw zijn de pieren vanwege de groter wordende schepen een stuk verlengd en hebben sindsdien een lengte van ongeveer 4,3 km. De pieren zijn te bewandelen tenzij de wind harder waait dan 5 Beaufort. Dan worden ze met een hek afgesloten.

Een pier is een vaste dam of een houten palenconstructie (staketsel) die vanaf het strand een eind in zee loopt. Oorspronkelijk had een pier de functie van een havenhoofd - een linker- en rechterpier - om schepen veilig en rustig de haven in en uit te laten varen. Het uiteinde van een pier draagt dan een lichtopstand of soms een vuurtoren. De constructie op palen laat de waterbeweging onder de pier vrijwel ongemoeid zodat ze geen functie als golfbreker hebben.

Later werd ook een pier aangelegd om toeristen een eind "over de zee" te kunnen laten wandelen. Op het uiteinde van de pier kwam dan soms nog een bouwwerk, bijvoorbeeld een café-restaurant of een observatie-ruimte. Vroeger was de naam "wandelhoofd" hiervoor gebruikelijk.