Juridische zaken

Je kan bij Werk aan de Muur niet alles aanbieden. Zo moet je eigenaar zijn van het bestand en de juiste rechten hebben. Op deze pagina vind je tevens hoe wij omgaan met de rechten van jouw werken.


Kan ik alles uploaden wat ik wil?

Het is niet toegestaan werken te uploaden die:

  • Inbreuk maken op de auteursrechten, intellectuele eigendomsrechten of andere publicatie- of privacyrechten van derden;
  • Pornografische, beledigende of anderszins onwettige of immorele inhoud bevatten.
  • Onwettige of gewelddadige handelingen bevatten;
  • Wreedheden of geweld tegenover dieren bevatten;
  • Aanzetten tot frauduleuze handelingen of aanleiding geven tot misleidende advertenties of oneerlijke concurrentie; of
  • Inbreuk maken op de wet, statuten of regelgeving.


Wat bedoelen jullie met werken die inbreuk maken op de auteursrechten, intellectuele eigendomsrechten of andere publicatie- of privacyrechten van derden?

Je moet de eigenaar zijn van het bestand, de rechten tot het bestand hebben of een bestand hebben wat commercieel gebruik toestaat. Daarnaast moet je ook het recht tot verkoop hebben van hetgeen er afgebeeld staat. Het werk mag geen inbreuk maken op de rechten van iemand anders. Dit kan een auteursrecht, maar ook een portretrecht zijn. Ook mag het werk geen rechten schenden. Bij het uploaden van je werken bij Werk aan de Muur ga je akkoord met onze algemene voorwaarden. Dit betekent onder andere dat:

  1. Werk aan de Muur het recht behoudt voor Werk waarvan vermoed wordt dat Beeldmaker hier niet de auteursrechthebbende van is, noch een juiste licentie voor heeft, althans het Werk anderszins onrechtmatig is, uit de Shop en van de website en servers te verwijderen en verwijderd te houden.
  2. Werk mag niet in strijd zijn met auteursrechten of andere rechten van intellectuele eigendom, portretrecht en andere bepalingen van dwingend recht;
  3. Beeldmaker dient ofwel auteursrechthebbende van het werk te zijn, ofwel in het bezit te zijn van de juiste licentie om het werk door Werk aan de Muur te doen verkopen.
  4. Bekijk alle algemene voorwaarden.

Kortom, het is jouw verantwoordelijk als beeldmaker om alleen werken bij ons aan te bieden waarvan je de juiste rechten hebt. Zorg ervoor dat je je hierin verdiept. Onderaan deze pagina hebben we alvast een aantal handige artikelen en tips voor je klaargezet.


Hoe weet ik of mijn werken in strijd zijn met rechten?

Dat weet je door je even goed te verdiepen op dit gebied. Om je op weg te helpen delen we hier algemene informatie, bronnen, en tips.

Let op: Onderstaande opsomming zijn voorbeelden en zijn niet toereikend wat betreft alle wetten & regelgeving.

Auteursrecht

“Het auteursrecht is het uitsluitend recht van de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, of van diens rechtverkrijgenden, om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen, bij de wet gesteld.” - Overheid.nl, 2018

Auteursrecht wordt vaak ook wel copyright genoemd. Het recht ontstaat zelf en hoeft dus niet aangevraagd of geregistreerd te worden. Het zonder toestemming van de maker openbaar maken en verveelvoudigen van een auteursrechtelijk beschermd werk is in principe dus niet toegestaan. Maar er zijn uitzonderingen (let op: we hebben er een aantal uitgekozen die het meest relevant zijn, lees alle uitzonderingen hier)

  • Ideeën: Auteurrecht rust niet op een idee. Het moet gaan om een praktische uitwerking.
  • Stijlen: Een bepaalde stijl is niet beschermd. Je mag dus wel de stijl van een andere kunstenaar of ontwerpen overnemen, maar niet specifiek het werk namaken.
  • Licentie: De maker kan een licentie verlenen, of een gedeelte hiervan. Wanneer je dus een licentie hebt voor het verveelvoudigen van het werk, heb je de rechten. De maker mag zelf bepalen of hij toestemming verleent en of hij hier wel of geen vergoeding voor wilt.
  • Uitputting: Is een verveelvoudiging van een werk (bijvoorbeeld een reproductie) eenmaal na toestemming van de maker op de markt gekomen, dan is een latere verkoop van deze verveelvoudiging meestal toegestaan.
  • Overlijden: Het auteursrecht gaat over bij erfopvolging en is vatbaar voor gehele of gedeeltelijke overdracht. Na 70 jaar na overlijden wordt het werk rechtenvrij.

Panoramavrijheid (openbare ruimte)

In artikel 18 van de auteurswet wordt verder ingegaan op auteursrecht met betrekking tot de openbare ruimte. De wet zegt het volgende:

“Als inbreuk op het auteursrecht op een werk [..], dat is gemaakt om permanent in openbare plaatsen te worden geplaatst, wordt niet beschouwd de verveelvoudiging of openbaarmaking van afbeeldingen van het werk zoals het zich aldaar bevindt. [..].” Waar het betreft het overnemen in een compilatiewerk, mag van dezelfde maker niet meer worden overgenomen dan enkele van zijn werken.” - Overheid.nl, 2018

Wat betekent dit nu eigenlijk? Op basis hiervan is het handig om de volgende vragen te stellen:

  • Is jouw werk gefotografeerd op een openbare plaats?
  • Is het een plaats die ‘men in het normale verkeer betreedt?’
  • Wordt de afbeelding/foto weergegeven zoals het zich daar bevindt?

Dat laatste betekent dat er context te zien moet zijn. Het werk mag worden afgebeeld in de context van de omgeving, dus zoals het deel uitmaakt van het stads- of straatbeeld. Maar het werk mag niet zonder toestemming onafhankelijk van dat stads- of straatbeeld worden geëxploiteerd.

De context (de fysieke omgeving) mag niet zo ondergeschikt zijn dat sprake zou zijn van een zelfstandige, uit zijn context gelichte exploitatie; het werk moet een herkenbaar bestanddeel van het straatbeeld zijn. Daarbij komt ook nog dat aan de afbeelding van werken van beeldende kunst strengere eisen kunnen worden gesteld dan aan de afbeelding van gebouwen. Beeldende kunst leent zich immers beter voor zulke afzonderlijke exploitatie leent. Conclusie, het mag dus geen vrijgemaakte afbeelding van het werk zijn, maar een afbeelding inclusief omgeving. Daarom zijn close-ups en slechts gedeeltes van het werk niet toegestaan. Het is dan namelijk niet meer het gehele werk of niet meer het werk zoals het zich aldaar bevindt.

Het is dus niet 100% duidelijk wat precies wel en niet onder deze wet valt. Dus zorg ervoor dat je deze pagina’s even goed doorneemt. Twijfel je? Zet je werk dan niet online om risico’s te vermijden.

Voorbeelden auteursrechtelijke werken

Categorie en voorbeeldenWel of niet toegestaan
Plekken waar een toegangskaart voor nodig is
Voorbeelden: Artis, Pretparken, Musea, sportwedstrijden.

In de meeste gevallen niet toegestaan. Door een toegangskaart aan te schaffen ga je namelijk akkoord met de voorwaarden van de organisatie. Lees deze voorwaarden om te achterhalen wat aangegeven wordt over commerciële doeleinden.

Architectuur
Voorbeelden: gebouwde objecten als de EIffeltoren, de Erasmusbrug, etc.

Ook in dit geval geldt soms dat er een toegangskaart nodig is. Denk aan de Eiffeltoren. Wanneer je een close-up maakt, is dit niet toegestaan. Wanneer het in zijn context gefotografeerd wordt, dan mag het wel.

Voertuigen en transport
Voorbeelden: auto’s, motorfietsen, scooters, vrachtwagens en bussen, vliegtuigen, landbouwmachines, bouwvoertuigen, boten en treinen.

In principe geen probleem. Echter, de Wet Bescherming Persoonsgegevens kan een rol spelen. Een foto kan namelijk herleiden naar de eigenaar. Zorg dus dat er geen persoonlijke gegevens o.i.d. In beeld zijn.

Let daarop ook op logo’s en ander identificerende informatie.

Daarnaast is opnieuw artikel 18 van belang. Afbeeldingen van voertuigen die geïsoleerd zijn of de focus van de afbeelding, zijn onaanvaardbaar voor commercieel gebruik.

Semi-openbare plaatsen
Voorbeelden: NS stations, vliegvelden en metrostations.

Bijvoorbeeld de NS geeft particulieren toestemming om foto’s te maken. Voor commercieel gebruik mogen er geen herkenbare interieurs in beeld zijn. Exteriors zijn aanvaardbaar voor commercieel gebruik als ze geen logo's of andere identificerende informatie bevatten. Ga bij twijfel naar de pagina’s van jouw semi-openbare plaats op zoek naar wat hierover geschreven wordt. Er is veel vindbaar online.

Kaarten
Voorbeelden: landkaarten, wereldkaarten.

Het kan dat deze auteursrechtelijk worden beschermd. Denk bijvoorbeeld aan herkenbare symbolen of componenten die eigen zijn aan de cartograaf.

Standbeelden

Ook bij standbeelden is het belangrijk dat je nagaat of je de rechten beschikt. Moderne standbeelden op een niet openbare plek, vereisen een eigendoms release van de kunstenaar voor commercieel gebruik.

Wanneer een kunstwerk aan de openbare weg of een openbaar toegankelijke plaats te zien is, ga je er van uit dat fotograferen in openbare ruimte is toegestaan. Maar dit botst met het auteursrecht van het kunstwerk zelf. Hiervan is opnieuw sprake van artikel 18. Standbeelden van voertuigen die geïsoleerd zijn of de focus van de afbeelding, zijn onaanvaardbaar voor commercieel gebruik, maar in context wel toegestaan.

Standbeelden in musea mag je niet zomaar gebruiken voor commerciële doeleinden. Kijk in de voorwaarden van het museum wat hierover gezegd wordt.

Graffiti

Inhoud die herkenbare graffiti of straatkunst bevat, inclusief tags, vereist een geldige eigendoms release van de kunstenaar voor commercieel gebruik.

Inhoud die graffiti of straatkunst bevat die geïsoleerd of de hoofdfocus is, mag niet worden gebruikt voor commercieel gebruik.

Let ook op graffiti die gewelddadige/seksistische/racistische teksten bevat. Die zijn sowieso niet toegestaan op het platform van Werk aan de Muur.

Collage’s

De stijl is rechtenvrij. Echter als je een foto bewerkt, bijv. door op te nemen in je collage, berust het auteursrecht nog bij de maker. Dus ook dan moet je zorgen dat je de juiste rechten hebt.

Gebruik bij het zoeken in Google de rechtenvrije optie. En maak gebruik van stocksites waar het toegestaan is om deze te gebruiken in een collage.

Portretrecht

Dit recht is onderdeel van het auteursrecht. Wie op een foto afgebeeld staat, kan zich soms beroepen op het zogenaamde ‘portretrecht’. Een portret is een afbeelding waarop een persoon herkenbaar in beeld is gebracht. Dat kan een foto zijn, maar een illustratie of grafische weergave kan ook. Het belangrijkste is herkenning.

Wanneer je deze foto niet in opdracht maakt (en wanneer wel in opdracht, maak dan ook goede afspraken), maar je wilt een foto waar iemand zichzelf op kan herkennen, gebruiken voor commerciële doeleinden, zoals Werk aan de Muur, dan heb je te maken met portretrecht. Voor juristen is dat dus ook een foto van een gebouw waar een voorbijganger toevallig langsloopt. Je kunt bijvoorbeeld gebruikmaken van een quitclaim, oftewel een formulier waarbij de geportretteerde toestemming geeft voor publicatie. Maar dit is echter niet in alle gevallen voldoende. Dus zorg ook hierbij dat je je goed inleest.

Voorbeelden portret rechterlijke werken

Categorie en voorbeeldenWel of niet toegestaan
Bekende mensen
Voorbeelden: Madonna, David Bowie, the Beatles

Voor het gebruik van portretten van beroemdheden is toestemming nodig van die personen zelf. Denk er ook aan dat de maker van het portret auteursrechten kan hebben, bijvoorbeeld de fotograaf of tekenaar. In dat geval heb je ook toestemming van de maker nodig om het portret te mogen gebruiken.

Portretrecht geldt in Nederland tot tien jaar na het overlijden van de afgebeelde persoon. Andere landen hebben hun eigen regels, bijvoorbeeld de ‘publication rights’ in de Verenigde Staten, met mogelijk ook andere voorwaarden en termijnen.

Dieren

Dieren hebben geen portretrecht. Dit betekent dat de eigenaren van de dieren ook niet hierop kunnen wijzen. Uitzondering zijn wel dieren gefotografeerd in bijvoorbeeld Artis.

Portretfoto’s en straatfotografie

Van poserende mensen tot toevallige passanten die herkenbaar zijn. Ze hebben allemaal portretrecht. Zorg er dus voor dat je toestemming hebt om ze voor commerciële doeleinden te kunnen aanbieden.

Merkenrecht

De betekenis van een merk is volgens artikel 2.1 van het Benelux-verdrag inzake de intellectuele eigendom (BVIE) als volgt:

“Als individuele merken worden beschouwd de benamingen, tekeningen, afdrukken, stempels, letters, cijfers, vormen van waren of van verpakking en alle andere voor grafische voorstelling vatbare tekens, die dienen om de waren of diensten van een onderneming te onderscheiden.”

In tegenstelling tot auteursrecht moeten ondernemers hun merk registreren als zij het willen beschermen.

Voorbeelden merkenrechtelijke werken

Categorie en voorbeeldenWel of niet toegestaan
Vlaggen
Voorbeelden: Nationale vlaggen, vlaggen van (voetbal)clubs etc.

Niet toegestaan voor commerciële doeleinden.

Bekende figuren
Voorbeelden: Disneyfiguren, Stripfiguren, Jip en Janneke, Kuifje, Batman, etc.

Maak je gebruik van een bekende (strip)figuur, zoek dan op die desbetreffende figuur wat de rechten ervan zijn.

Het kan namelijk zijn dat je het figuur wel mag gebruiken in een bepaalde context. Of in je eigen aangepaste stijl.

Logo’s
Voorbeelden: Coca Cola, Shell

Meestal niet toegestaan voor commerciële doeleinden. Zoek online op het logo die jij wilt gaan gebruiken.

Emojis

Emojis zoals gebruikt worden door Apple, Facebook etc. mogen niet worden gebruikt voor commerciële doeleinden.

Fonts
Voorbeelden: Typografie werken, citaten, quotes, titels

Let op, er zijn fonts die niet mogen worden gebruikt voor commerciële doeleinden. Check goed de voorwaarden.

Trofeëen en awards

Prijzen op festivals, ceremonies en evenementen zijn auteursrechtelijk beschermd, zoals de Oscars, Grammy's, AMA's, Emmy's, enz.


Welke artikelen raden jullie aan om te lezen?


Houd ik de rechten van mijn werken?

Jij behoudt alle rechten op jouw werk. Je geeft ons een recht tot verkoop voor zolang het werk in jouw shop staat. Verwijder je het werk, dan vervalt ook het recht tot verkoop.


Kan ik de werken ook elders verkopen?

Ja dat zeker. We vragen geen exclusiviteit. Houd er wel rekening mee dat wanneer je werk op een andere site aanbiedt, je dezelfde prijzen hanteert!


Waar vind ik de algemene voorwaarden, disclaimer en privacy statement?

Check hier de algemene voorwaarden, de privacy statement en de disclaimer voor meer informatie.